by jariusbondoc | Nov 2, 2026 | Sapol

Tradisyong Kristiyano manalangin para sa “masayang” kamatayan. Hindi pagkamatay na nakatutuwa o maligaya, kundi mapayapang pagpanaw.
Ugat ng salita ay “pinagpala”, “banal”, o “ligtas”. Biyaya mamatay nang walang kasalanang hindi naikumpisal, kaya tumalaga sa Diyos. Katahimikan ng isip ang pagpakawala ng sama ng loob, galit, o takot sa mga minamahal at sa mundo. Pinatatatag ng mga sakramento ang kahandaang espiritwal para sumalin sa buhay na walang hanggan.
Huling kabanata ang pagpanaw, pagsalin sa panibagong landas. Nakakatulong ang panalangin para harapin ang tunay na mahalaga: makapiling ang Diyos, pagkalinga kontra takot at kawalan ng pag-asa.
Maaring masakit o nakakatakot ang kamatayan. Nagsusumamo ang panalangin para sa katatagan laban sa kilabot at para sa tiwala sa habag ng Diyos. Ang pagtulog ay “munting kamatayan”. Kaya ang panalangin ay kadalasang bago humimbing.
Karaniwang panalangin ay sa Inang Maria at San Jose:
“Panalangin para sa Mapayapang Kamatayan. Sa tulong mo, umaasa akong makakamtan ang maligayang kamatayan. O aking Ina, isinasamo ko sa iyo, alang-alang sa pag-ibig na iniaalay mo sa aking Diyos, na tulungan ako sa lahat ng pagkakataon, lalo na sa huling sandali ng aking buhay. Huwag mo akong iwan, pakiusap ko sa iyo, hanggang sa makita mo akong ligtas sa Langit, na nagpapasalamat sa iyo at nag-aawit ng iyong mga awa para sa buong kabanalan at walang hanggan. Amen, ganoon nga ang aking pag-asa, nawa’y mangyari ito.
“Ipagkaloob Mo sa amin, Panginoong Hesus, na palaging sundin ang halimbawa ng Iyong Banal na Pamilya, upang sa oras ng aming kamatayan, ang Iyong dakilang Birheng Ina kasama ang mapagpalang si San Jose ay sumalubong sa amin, at kami ay karapat-dapat na tanggapin Mo sa walang hanggang tahanan: Ikaw na nabubuhay at naghahari magpakailanman. Amen.”
by jariusbondoc | Oct 30, 2026 | Sapol

Halaw ito sa Facebook page na Better Human ng Project Nightfall. Pinamagatang “Isang libong beses na mas nakamamatay: Ang maling gamot na kumitil sa dose-dosenang kuwago”.
Nu’ng 2021 namatay ang 42 kuwago dahil sa maling food supplement. Umorder ang mga tagapag-alaga ng Owlpromix, gawa ng Asuka Animal Health ng Japan. Akala nila sisigla ang mga alaga. Mali.
Simula pa lang, nakitaan na ng neurological distress ang mga ibon. Nawalan sila ng balanse, nag-kombulsyon, at malubhang nagkasakit.
Sinikap iligtas ang buhay ng 42 alaga. Sawi. Naglunsad ng malawakang imbestigasyon. Sinuri ng veterinarians at eksperto sa lason ang diyeta ng mga ibon. Pero wala namang masamang karne o lason na naipakain.
Sinuri ang supplement na Owlpromix na binili sa Japan. Natulala ang mga imbestigador sa natuklasan nila. Kinopya ang supplement sa isang British formula. Pero imbis na 1 milligram ng Vitamin B6, 1 gram ang ihinalo. Tepok!
Ang dosage na 1 milligram ay naging 1 gram – isang libong beses mas matindi, kaya nalason ang mga ibon.
Importante ang Vitamin B6 para sa mga alagang hayop. Hinahalo talaga ito sa food supplements. Pampasigla ng katawan.
Pero ang sobrang Vitamin B6 ay nakasasama. Nalason ang mga kuwago sa overdose.
Leksyon ito sa lahat ng nag-aalaga ng aso, pusa, ibon, isda, atbp. sa bahay. Pag-ingatan ang dosage ng pakain. Hangga’t maari, bumili ng subok na pakain.
Kung minsan nagbibigay tayo ng gatas na pangtao sa alagang hayop. Timplang pang-batang musmos ang ginagawa natin. Mali ‘yon. Matindi ang epekto sa hayop ng gatas na pangtao. Maaring ikasira ng atay, bato, tiyan, at bituka ng alaga.
by jariusbondoc | Oct 27, 2026 | Sapol

1941, pumasok si Andrée de Jongh, 24, sa British consulate sa Bilbao, Spain. Kasama niya ang isang sundalong Belgian at isang Scottish pilot. Ipinuslit niya umano sila mula Belgium na okupado ng Nazis. Nakagawa umano siya ng rutang pagtakas 1,000 milya ang layo. At marami pa raw siyang maitatakas.
Nagduda ang British legation. Tumelegrama sila sa London. Malamang espiya ‘yan ng Germans, sagot ng mga nakatataas.
Buo ang loob ni Andrée. Tatlumpu’t-tatlong beses pa siya bumalik sa British consulate sa Bilbao. Marami siyang niligtas na mga sundalong Allies. Mula Belgium tumatawid sila sa France sa tren, kotse, o karomata.
Pinakamahirap, pinaka-peligroso ang pag-akyat sa bundok ng Pyrenees. Dalawang gabing lakad ito. Matarik ang landas. Puno ng snow kapag winter; maputik at madulas kapag tag-ulan. “Basta lakad lang tayo,” tinutulak niya ang mga sundalo na kadalasan ay sugatan.
Nabatid ng British na seryoso si Andrée. Binigyan siya ng code name na “Dedee” at pinondohan. Lahat-lahat, 118 ang nailigtas niya.
1943, nabihag si Andrée ng German police sa France. Brutal ang interogasyon ng Gestapo. Tinitigan lang niya sila at sinabing mag-isa niya plinano ang rutang pagtakas.
Hindi sila naniwala. Kaya imbis na agad patayin, pinadala siya sa concentration camps, una sa Ravensbrück, tapos sa Mauthausen. Nagkasakit at muntik mamatay doon si Andrée sa edad-26.
1945, niligtas at pinalaya ng Allies sina Andrée. Agad pinaulanan siya ng medalya at pagkilala ng Belgium, Britain, at Amerika. Pakumbaba tinanggap ito ni Andrée.
Tapos, nag-impake siya at tumungo sa Africa para alagaan ang mga may sakit at ketongin. Iginugol ni Andrée ang buhay sa pagsisilbi sa mga kapos-palad. Bakit, tinanong siya minsan. “Ang mga pinalad ay dapat magsoli,” aniya.
by jariusbondoc | Oct 26, 2026 | Sapol

Photo from Wikipedia
Mga babae ang nag-aangat ng kalahati ng langit, ani Mao Zedong. Pagpugay ‘yon sa papel ng mga babae sa lipunan. Papuri rin sa mga babae sa kaniyang rebolusyong Komunista. Kaalyado niya si Soong Ching-ling, asawa ni Sun Yat-sen na nagpatalsik sa huling emperador at naging unang Presidente ng China. Mataas ang posisyon sa China Communist Party ni Jiang Jing, ika-apat na asawa ni Mao.
Propaganda lang ang lahat para sa CCP. Nu’ng manalo si Chairman Mao sa rebolusyon kontra Kuomintang nu’ng 1949, nagpatupad siya ng one-child policy sa mga pamilya. Nilimita ang mga misis sa iisang anak lang. Malaki ang multa kung madagdagan ito. Nu’ng Cultural Revolution, 1966-1976, pinatay ng mga pantikong Red Guards ni Mao ang mga misis at sanggol ng mga hindi makabayad ng multa. Milyon-milyon ang biktima.
Nakasira sa demographics ang one-child policy. Mas pinili ng karamihan ng mga mag-asawa ang sanggol na lalaki. Pinapatay ang mga babaeng fetus. Nagka-krisis sa ekonomiya dahil mas marami nang senior citizens kaysa mga batang manggagawa na nagtutustos ng pension nila.
Inalis ni Chairman Xi Jinping ang one-child policy nu’ng 2016. Payag na sa dalawang anak. Nu’ng 2021 tatlong anak na ang limitasyon.
Akala ng kababaihang Chinese ay malaya na sila. Hindi pala.
Estado pa rin ang may-ari ng katawan ng mga babae. Mahigpit ang CCP kontra feminism. Kabilang doon ang pagiging aktibista ng mga babae, paggiit ng pagka-pantay sa kalalakihan, at pananamit at pagpoposturang Kanluranin. Kinukunsinti ang pagmamaliit ng mga male chauvinists sa kababaihan: kesyo pambahay lang sila.
Resulta: Sa 2027 mas marami ng 22.5 milyon ang mga lalaking maaring mag-asawa sa edad 22, kaysa mga babae mula edad 20. Galit sa CCP ang kalalakihan. Bwisit ang kababaihan sa mga lalaki. Lalo na’t mas marami ng 21% ng babae ang nakakatuntong ng kolehiyo kaysa lalaki.
by jariusbondoc | Oct 23, 2026 | Sapol

Marami ang hindi alam ang kaibhan ng Arab world, Middle East, at Muslim world. At ang pagkalito sa kanila ay maaring pinakamalaking mali sa heograpiya ng mundo.
Una, ang Arab world ay pagkakakilanlan ng kultura at wika. Ang Arab ay nagsasalita ng Arabic. Dalawampu’t-apat ang bansang Arab, mula Morocco sa hilagang kanlurang Africa hanggang Oman sa timog silangan ng Arabian Peninsula, 470 milyong populasyon. Milyon din ang Kristiyanong Arab. Hindi komo Arab ay Muslim agad.
Ikalawa, ang Middle East ay terminong heograpiya. Iginuhit nang basta-basta ang mapa ng isang British naval officer para ipakita ang pagkaka-hiwalay ng Europe sa katabing rehiyon. Kadalasan isinasama ang Arabian Peninsula, at minsan ay pati Egypt, Iran, at Turkey.
Ikatlo, ang Muslim world ay pagkaka-kilanlang relihiyon – dalawang bilyong tao sa lahat ng kontinente. Ang pinaka-malaking bansang Muslim ay hindi Saudi Arabia o Egypt, kundi Indonesia na may populasyong 288 milyon nitong 2026.
Walampung porsyento ng mga Muslim ay sa labas ng Middle East nakatira. Sa South Asia pa lang – Pakistan, Bangladesh, India, Sri Lanka – ay may 500 milyong Muslim. Maraming Muslim sa United States at Canada.
Ang unang termino ay pang-kultura. Ang pangalawa ay pang-heograpiya. Ang pangatlo ay pang-sampalataya.
Marami nang eksperto ang nagsa-libro ng pag-aaral nila sa mundong Arab, Middle East, at mundong Muslim. Ang Al-Jazeera, na naka-base sa Qatar, ay television network na nakatuon sa Arab, Middle East, at Muslim.
Manood noon para malinawan ang isip tungkol sa tatlo.
by jariusbondoc | Oct 20, 2026 | Sapol

Lantad na sa madla na sa Sangguniang Kabataan pa lang ay natututo nang mangurakot ang mga nasa murang edad. Ito ay dahil sa masamang impluwensya ng nakatatandang opisyales mismo ng barangay.
Ito ang modus operandi: ang bawat barangay council ay merong “kontratista”. Sa kaniya ipinauubaya ng barangay chairman at councilmen lahat ng gastusin. Mula ‘yon sa pinakamalaking proyekto tulad ng pagtayo ng barangay hall o multipurpose center, hanggang sa pinakamaliit na pagbili ng ballpen o meryenda.
May “tong-pats” (overprice) na 20-200% ang kontratista. Hati sila do’n ng chairman, piniling niyang barangay treasurer, at mga kagawad.
Umaabot nang daang libo hanggang milyong piso ang kickback kada taon. ‘Yan ang dahilan kung bakit nagpapatayan ang mga nais mag-barangay chairman, treasurer, at kagawad.
Ang Sangguniang Kabataan chairperson ay otomatikong barangay kagawad din. Otomatiko ring ka-parte siya sa kickbacks.
May mga sariling gastusin at proyekto ang SK. Obligado rin ito dumaan sa kontratista. Ino-overprice ang presyo. Pina-partehan ang SK chairman, treasurer, at mga batang kagawad.
Nasa poder ng Dept. of Interior and Local Government ang 42,010 barangay at 41,995 SK. Sinisikap umano ni Sec. Jonvic Remulla linisin ang local government units. Samantala, maari disiplinahin ng Ombudsman ang mga tiwali at pabayang barangay at SK officials. “Kaya ko silang sibakin,” ani Jesus Crispin Remulla kamakailan.
Programahin sana ng magkapatid na Remulla na linisin at kinesin lahat ng barangay councils at SK. Lawakan ng DILG lahat ng provincial, city, at municipal jails. Dagdagan ang tao ng Ombudsman para hawakan ang mga reklamo laban sa mga kontratista at barangay/SK officials.
***
Makinig sa Sapol, Sabado, 8-10 ng umaga, DWIZ (882-AM).